Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη στέβια

Διατροφή

4moms team , 15-07-2020

Της Έλλης Τερζόγλου

Το γλυκαντικό στέβια το συναντούμε σχεδόν καθημερινά. Σε γλυκά, αναψυκτικά και ποτά, καθώς χρησιμοποιείται ως φυσικό γλυκαντικό ώστε να αντικαταστήσει την κλασική ζάχαρη. Ποια είναι τα οφέλη και η διατροφική της αξία, αλλά και πόσο πρέπει να καταναλώνεται κατά τη διάρκεια της κύησης.

Πριν απαντηθούν όμως αυτά τα ερωτήματα, ας ξεκινήσουμε από την αρχή:

Τι είναι η Στέβια / Ιστορική Αναδρομή

Η στέβια (Stevia rebaudiana) είναι ένα πολυετές θαμνοειδές φυτό με προέλευση από τη Βραζιλία και την Παραγουάη, συγγενεύει με διάφορα βότανα όπως είναι το χαμομήλι, το εστραγκόν, το μαρούλι, η μαργαρίτα, ο ηλίανθος, το αντίδι και τα χρυσάνθεμα. Το γένος στέβια αποτελείται από 240 είδη φυτών που ενδημούν στη Βόρεια και Κεντρική Αμερική και το Μεξικό μέχρι την Αριζόνα, το Νέο Μεξικό και το Τέξας. Το όνομα στέβια προέρχεται από τον Ισπανό βοτανολόγο και γιατρό Petrus Jacobus Stevus που την ανακάλυψε.

Η στέβια χρησιμοποιείται ως φυσικό γλυκαντικό στη ζαχαροπλαστική και την ποτοποιία. Έχει διαπιστωθεί πως είναι έως και 300 φορές πιο γλυκιά από την κλασική κρυσταλλική ζάχαρη.

Στην ακατέργαστη μορφή της είναι πράσινη. Για να γίνει αυτή η αλλαγή χρώματος και η αλλαγή της μορφής σε κρυσταλλική «ζάχαρη» επεξεργάζεται με τη γλυκαντική ουσία Στεβιόλη Ε960.

Στέβια Οφέλη

Η στέβια αποτελεί μια γλυκαντική ύλη φυσικής προέλευσης χωρίς θερμίδες και υδατάνθρακες, με γλυκαιμικό δείκτη και γλυκαιμικό φορτίο μηδενικό, είναι ένα φυσικό γλυκαντικό, το οποίο δεν έχει υποστεί κάποια επεξεργασία όπως τα τεχνητά γλυκαντικά. Το γεγονός αυτό της επιτρέπει να περιέχει ισχυρά αντιοξειδωτικά από το ίδιο το φυτό, τις φαινόλες, που καταπολεμούν της οξειδωτική βλάβη που συνήθως προκαλεί διάφορες παθήσεις όπως διαβήτη, παχυσαρκία, κλπ.

Είναι πλούσια σε βιταμίνες Α και C, ψευδάργυρο, μαγνήσιο, ασβέστιο, κάλιο, φώσφορο και σίδηρο. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι η κατανάλωσή της ευνοεί την καλύτερη απορρόφηση του ασβεστίου στο σώμα με αποτέλεσμα τη βελτίωση της οστικής πυκνότητας.

Σε αντίθεση με τη ζάχαρη, δεν ευνοεί την ανάπτυξη τερηδόνας στη στοματική κοιλότητα, οπότε δε φθείρει τα δόντια.

Επιπρόσθετα, χρησιμοποιείται ως θεραπεία για τα εγκαύματα, την υπέρταση, τους κολικούς, και τα προβλήματα στο στομάχι. 

Στέβια Χρήσεις

Η στέβια υπάρχει στο εμπόριο σε κρυσταλλική μορφή, σε σταγόνες , αποξηραμένα ή φρέσκα φύλλα και σε μορφή ταμπλέτας. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο σε γλυκά, ποτά, αναψυκτικά, παγωτά, σε διάφορους χυμούς, αρτοσκευάσματα, γλυκά επιδόρπια καθώς και σε ροφήματα όπως καφές, τσάι κλπ.

Στέβια Θερμίδες/ Διατροφική Αξία

Η στέβια είναι η μοναδική φυτική γλυκαντική ουσία με μηδενική θερμιδική αξία, μηδενικούς υδατάνθρακες, μηδενικό γλυκαιμικό δείκτη και γλυκαιμικό φορτίο αλλά είναι 150-300 φορές πιο γλυκιά από την κρυσταλλική ζάχαρη. Το γεγονός ότι δεν αλλοιώνεται ακόμα και στις υψηλές θερμοκρασίες την καθιστά ιδανική για ζεστά ροφήματα και επιδόρπια.

Στέβια Φυτό/ Καλλιέργεια

Πρώτη στην καλλιέργεια και εξαγωγή του φυτού στέβια βρίσκεται η Κίνα, η οποία αποτελεί τον κύριο προμηθευτή και στην Ευρώπη.

Στη χώρα μας (Θεσσαλία και Μακεδονία) η καλλιέργειά της βρίσκεται ακόμα σε πειραματικό στάδιο.

Η στέβια είναι ένα φυτό του οποίου η άνθηση ευνοείται από τις μικρής διάρκειας ημέρες (11 ώρες). Η υγρασία του εδάφους πρέπει διαρκώς να είναι κοντά στο 80% της υδατοχωρητικότητας, κυρίως την θερινή περίοδο μετά την μεταφύτευση ή την συγκομιδή των φύλλων.

Ο πολλαπλασιασμός της στέβια γίνεται με μοσχεύματα αλλά και με σπόρους (οι γόνιμοι σπόροι έχουν μαύρο χρώμα, ενώ οι άγονοι έχουν ανοικτό χρώμα). Η σπορά των σπόρων της στέβια γίνεται σε θερμοκήπιο κατά τους μήνες Φεβρουάριο- Μάρτιο, λόγω του ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες περιορίζουν το ποσοστό απόδοσης. Η μεταφύτευση γίνεται 1 έως 2 μήνες μετά το φύτρωμα και η συγκομιδή 3 μήνες μετά. Εχθρός των φυτών της στέβια είναι έντομα όπως: οι αφίδες, τα σαλιγκάρια, τα μυρμήγκια, τα κολεόπτερα κλπ. Ο έλεγχος των εντόμων συνήθως γίνεται μηχανικά ή με τα χέρια.

Στέβια & Διαβήτης

Τα γλυκαντικά της στέβια δεν περιέχουν υδατάνθρακες και δεν επηρεάζουν τη γλυκόζη του αίματος. Αποτελούν ένα γευστικό και ασφαλή τρόπο για να απολαμβάνουν τη γλυκιά γεύση ακόμα και τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη.

Στέβια & Καρκίνος

Δεν υπάρχει καμία επιδημιολογική μελέτη που να συνδέει τη στέβια αιτιολογικά με τον καρκίνο. Σύμφωνα με την Αποδεκτή Ημερήσια Πρόσληψη (4 mg/ Kg σωματικού βάρους) η χρήση είναι ασφαλής και δεν προκαλεί καρκινογένεση, γενοτοξικότητα αλλά ούτε τοξική επίδραση στην αναπαραγωγή/ ανάπτυξη.

Στέβια & Εγκυμοσύνη

Από τις έρευνες που έχουν γίνει δεν προκύπτει, πως η κατανάλωση γλυκαντικών ουσιών ενέχει κινδύνους για το έμβρυο, εφόσον δεν ξεπερνιέται η αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη.

Η αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη των συνηθισμένων γλυκαντικών είναι:

Ασπαρτάμη (Aspartame) – 40 mg/Kg

Σακχαρίνη (Saccharine) – 5 mg/Kg

Στέβια (Stevia) – 4 mg/Kg

Σουκραλόζη (Sucralose) – 9 mg/Kg

Στέβια & Κορτιζόνη

Η αυξημένη όρεξη είναι ακόμη μια ανεπιθύμητη δράση της κορτιζόνης και σε συνδυασμό με την κατακράτηση υγρών μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική αύξηση του βάρους. Για αυτό κρίνεται απαραίτητη η διαιτητική παρέμβαση στη διαχείριση του ασθενούς που λαμβάνει χρόνια θεραπεία με κορτικοστεροειδή φάρμακα. Οι ασθενείς που λαμβάνουν κορτιζόνη μπορούν να αντικαταστήσουν την ζάχαρη με το φυτικό γλυκαντικό στέβια που είναι έως και 300 φορές πιο γλυκό από την κοινή ζάχαρη, γεγονός που αποδεικνύει ότι χρειάζεται να προστεθεί στα προϊόντα, πολύ μικρότερη ποσότητα σε σχέση με τη ζάχαρη για να επιτευχθεί το ίδιο γευστικό αποτέλεσμα. Επίσης πρέπει να γνωρίζουμε ότι τα εκχυλίσματα της στέβια περιέχουν σχεδόν μηδενικές θερμίδες.

Στέβια & Διάρροια

Η κατανάλωση στέβια μπορεί να προκαλέσει διάφορα γαστρεντερικά προβλήματα όπως διάρροια και τυμπανισμό.

Υγρή Στέβια

Στο εμπόριο κυκλοφορεί στέβια στην υγρή της μορφή η οποία είναι περισσότερο ελεγχόμενη για τη χρήση σε ροφήματα.

Μπορούμε εύκολα να δημιουργήσουμε σπιτική υγρή στέβια ακολουθώντας τα εξής 4 βήματα:

  • Παίρνουμε ένα βάζο χωρητικότητας περίπου 350ml και το γεμίζουμε μέχρι το στόμιο με αποξηραμένα φύλλα στέβια.
  • Συμπληρώνουμε με βραστό νερό, μέχρι να γεμίσει.
  • Το αφήνουμε για 4 – 6 ώρες να εκχυλιστεί.
  • Σουρώνουμε μέσα από ένα φίλτρο ή σίτα, έτσι ώστε να αποθηκεύσουμε μόνο το απόσταγμα.

Το αποτέλεσμα θα είναι πολύ σκούρο και περίπου 150ml.

Αναψυκτικά με Στέβια

Πλέον στο εμπόριο υπάρχει πληθώρα αναψυκτικών με στέβια, όπως cola, πορτοκαλάδα, λεμονάδα, βυσσινάδα κλπ.

Τα φυσικά γλυκαντικά όπως η στέβια, που τα τελευταία χρόνια περιέχεται σε πολλά καινοτόμα φυσικά προϊόντα, είναι μια πολύ καλή λύση αλλά αποτελεί και την πιο συχνή παγίδα. Πολλά αναψυκτικά που διαφημίζουν τη στέβια ως γλυκαντικό περιέχουν και άλλα τεχνητά γλυκαντικά για αυτό καλό είναι να ελέγχουμε τις ετικέτες των προϊόντων.

Συνταγές με Στέβια

Εάν θέλουμε να φτιάξουμε κάποιο γλυκό με στέβια, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε με πόση ποσότητα αντικαθιστούμε τη ζάχαρη, γιατί δεν είναι το ίδιο γλυκές. Η αναλογία είναι περίπου 1 γραμμ. στέβια προς 8-12 γραμμ. ζάχαρης. Χρησιμοποιούμε, δηλαδή, 8 έως 12 φορές λιγότερη ποσότητα, ανάλογα με τη συνταγή. Προσοχή στην ποσότητα: αν χρησιμοποιήσουμε πολλή, υπάρχει περίπτωση το αποτέλεσμα να πικρίζει. Ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα είναι ότι δεν αποσυντίθεται στις υψηλές θερμοκρασίες έως και 200 βαθμούς Κελσίου.

Στέβια Αρνητικά/ Παρενέργειες

Δεν έχει αποδειχθεί ότι προκύπτουν παρενέργειες από υπερβολική κατανάλωση ρεμπαουντιοσίδης Α (Stevia rebaudiana) – τα εμπορικά προϊόντα με αυτό το συστατικό είναι γενικά αναγνωρισμένα ως ασφαλή από τον αμερικανικό FDA.

Η στέβια επιδρά στον τρόπο που αποβάλλεται το λίθιο από το σώμα. Αυξάνει τα επίπεδα λιθίου στο αίμα κι αυτό μπορεί να έχει παρενέργειες. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ναυτία ή φούσκωμα σε κάποιους ανθρώπους.

Στέβια Αγορά/ Τιμή

Στην αγορά βρίσκουμε τη στέβια σε υγρή μορφή και σε κρυσταλλική. Στην υγρή της μορφή κυκλοφορεί σε μπουκαλάκια των 15 ml έως 1000 ml και οι τιμές κυμαίνονται από 2,5 ευρώ και φτάνουν τα 17 ευρώ περίπου αναλόγως την ποσότητα. Στην κρυσταλλική της μορφή τη βρίσκουμε σε συσκευασίες των 100 γραμμαρίων έως 1000 γραμμάρια και οι τιμές κυμαίνονται από 2 ευρώ έως 29 ευρώ αναλόγως τη συσκευασία.

 

Έλλη Τερζόγλου

Ιnstagram 

 

4moms team
4moms team
Inspiring Living, Mom's Life in Greece
ABOUT EDITOR ALL ARTICLES

MORE EDITOR'S ARTICLES

Πότε θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τη λειτουργία των σχολείων
4moms team, 14-08-2020

Πότε θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις για τη λειτουργία των σχολείων

Η τρυφερή ανάρτηση του πατέρα του Στέφανου Τσιτσιπά για τα γενέθλια του γιου του
4moms team, 13-08-2020

Η τρυφερή ανάρτηση του πατέρα του Στέφανου Τσιτσιπά για τα γενέθλια του γιου του

Ξεφλουδίστε τις ντομάτες με τον πιο εύκολο τρόπο
4moms team, 13-08-2020

Ξεφλουδίστε τις ντομάτες με τον πιο εύκολο τρόπο

Γυάλισε το ξύλινο τραπέζι σου στο λεπτό, χρησιμοποιώντας αμυγδαλέλαιο
4moms team, 13-08-2020

Γυάλισε το ξύλινο τραπέζι σου στο λεπτό, χρησιμοποιώντας αμυγδαλέλαιο

«Το κλαμπ των 5π.μ»: Το βιβλίο – οδηγός για την αύξηση της παραγωγικότητας
4moms team, 13-08-2020

«Το κλαμπ των 5π.μ»: Το βιβλίο – οδηγός για την αύξηση της παραγωγικότητας

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών αναφέρει τα 7 κύρια μέτρα προστασίας για τον κορωνοϊό
4moms team, 12-08-2020

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών αναφέρει τα 7 κύρια μέτρα προστασίας για τον κορωνοϊό

Κορωνοϊος και διακοπές: Τι να έχεις στο φαρμακείο των διακοπών
4moms team, 12-08-2020

Κορωνοϊος και διακοπές: Τι να έχεις στο φαρμακείο των διακοπών

Εγκυμοσύνη και ταξίδι: Τι να προσέξετε πριν φύγετε για διακοπές
4moms team, 12-08-2020

Εγκυμοσύνη και ταξίδι: Τι να προσέξετε πριν φύγετε για διακοπές

Αυξημένος ο κίνδυνος αυτισμού στα παιδιά όταν η έγκυος κάνει χρήση κάνναβης
4moms team, 12-08-2020

Αυξημένος ο κίνδυνος αυτισμού στα παιδιά όταν η έγκυος κάνει χρήση κάνναβης